فصل ششم شمه‌اى از تاريخ قبل از جلوس ناصر الدين شاه باريكه سلطنت ايران ، ما بين ايران و اروپا مراودهء چندان نبود و كسى از اوضاع اروپا استحضار نداشت و هركسى فى الجمله بتاريخ آشنا باشد ميداند در اوائل جلوس مرحوم ناصر الدين شاه ميرزا تقى خان « 1 »

--> ( 1 ) ميرزا تقى خان امير نظام صدر اعظم معروف ايران در اوايل سلطنت ناصر الدين شاه قاجار در حدود سال 1220 يا دو سالى بعد از آن در هزاوه از محال عراق ( اراك ) به دنيا آمد ، پدرش كربلائى قربان آشپز قائم مقام فراهانى بود ، او در دستگاه آن وزير تربيت يافت و جزو منشيان و دبيران دستگاه وزير قرار گرفت در سال 1244 متعاقب قتل « گريبايدوف » بهمراه خسرو - ميرزا بدربار روسيه رفت و پس از بازگشت بامور نظام پرداخت پس از فوت محمد شاه وسايل و اسباب تحكيم سلطنت ناصر الدين ميرزا را فراهم آورد و لقب امير نظام گرفت پس از رسيدن بتهران به صدارت منصوب گشت و با قدرت تمام برتق و فتق امور پرداخت ، لياقت و تدبير او موجب حسد درباريان گشت اقدامات جالبى در ايجاد و امنيت و اصلاح ماليه و تنظيم محاكم و تعديل محاضر و تأسيس چاپارخانه و ترتيب قشون و ترويج صنايع نمود و از همه مهمتر اقدام بتأسيس « دار الفنون » نمود كه ترتيب استخدام استادان فرنگى را جهت تدريس در آن مدرسه نيز داد ، اما استادان وقتى به تهران رسيدند كه شاه بىتجربه بر اثر دسايس و تحريكات درباريان ميرزا تقى خان را كه لقب اميركبير به حق احراز كرده بود معزول نموده و به كاشان تبعيد نموده بود و در قريه فين هنگامى كه بحمام بود بموجب دستخطى كه از شاه متضمن حكم قتل او بود شريان بازويش را گشودند و با اين حال على خان حاجب الدوله كه مأمور ابلاغ حكم قتل او بود او را هلاك كرد ( ربيع الاول -